طالبان او ډېپلوماتیکي هڅې؛ دغه ډله غواړي امریکا کې خپله استازولي پرانېزي

سي اېن اېن خبري شبکې راپور ورکړی، په داسې حال کې چې د ډونالډ ټرمپ د دویمې دورې د ولسمشرۍ له پیل څخه یوازې دوه میاشتې تېرې شوې، طالبان هڅه کوي له نوي امريکايي حکومت سره خپلې اړیکې ښه کړي.

دغه ډله چې لا هم د امريکا له لوري د ترهګرې ډلې په توګه پېژندل کېږي، غواړي رسمي مشروعیت ترلاسه کړي او په امريکا کې دفتر پرانیزي.

د امريکا د حکومت يو لوړپوړي چارواکي چې د دغو مذاکراتو برخه‌وال دی، له طالبانو سره روانې خبرې ازمایښتي بللې، خو زياته کړې يې ده، چې د لنډمهاله لاسته راوړنو امکان ډېر کم دی.

دغه چارواکي ويلي: «که طالبان د سمې لارې انتخاب وکړي، موږ هم چمتو يو چې د دوی ترڅنګ ودرېږو، خو که ناسم انتخاب وکړي، زموږ ځواب به هم جدي وي.»

د رسميت غوښتنه او د دفتر پرانېستلو هڅه

طالبانو کابل ته د امریکایي پلاوي د ورتګ په یوې رسمي غونډه کې د امريکايي بنديانو د خوشې کولو ترڅنګ دا غوښتنه هم کړې، چې یاد هېواد بايد دوی د افغانستان د رسمي حکومت په توګه وپېژني.

همداراز طالبانو وړانديز کړی، چې په امريکا کې دې دوی ته يو رسمي دفتر ورکړل شي او دا هم ویل شوي که دغه دفتر د سفارت بڼه هم ونه لري، نو دوی چمتو دي چې له واشنګټن څخه د باندې بل ایالت کې استازولي پرانېزي.

د طالبانو لپاره د رسميت ترلاسه کول د امريکا په تګلاره کې يو لوی بدلون ګڼل کېږي. په ۲۰۲۱ کال کې د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته طالبان واک ته ورسیدل، خو دا بهیر له سختې ګډوډۍ سره مخ و.

د دې وتلو پر مهال د داعش خراسان څانګې د کابل په هوايي ډګر کې ځانمرګی برید وکړ، چې شاوخوا ۲۰۰ افغانان او ۱۳ امريکايي سرتېري يې ووژل.

په ۲۰۲۰ کال کې د ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال امريکا له طالبانو سره د دوحې تړون لاسليک کړ، چې د امريکايي ځواکونو د وتلو زمينه يې برابره کړه. خو د طالبانو له بيا واکمنېدو وروسته د جو بايډن ادارې هم د دغه ډلې له رسمیت پېژندلو څخه ډډه وکړه.

د امريکايي بنديانو خوشې کول او د اړيکو ښه کېدو نښانې

سي اېن اېن په خپل راپور کې زیاته کړې، چې تېره میاشت طالبانو د امريکا يو بندي جورج ګلزمن د «ښه نيت» په نوم خوشې کړ.

دغه بهیر د قطر په منځګړيتوب ترسره شو او طالبان له څو کلونو راهیسې په یاد هېواد کې سیاسي دفتر لري.

له ګلزمن وروسته طالبانو یوه امریکایۍ وګړې في هال هم پرته له کوم شرطه له زندانه خوشې کړه.

ځينو امريکايي سرچينو ويلي، چې طالبانو په لوی لاس د دغو بنديانو خوشې کول وځنډول، ترڅو دغه بريا د ډونالډ ټرمپ په نوم ثبت شي، نه د جو بایډن.

د حقاني شبکې پر مشرانو د ټاکل شويو انعامونو لرې کول

د جورج ګلزمن تر خوشې کیدو وروسته امريکا د حقاني شبکې د دریو لوړپوړو غړو لپاره ټاکل شوي ميليوني انعامونه لرې کړل.

که څه هم دغه شبکه لا د امريکا له نظره ترهګره ډله بلل کېږي، خو د طالبانو اوسنی د کورنیو چارو وزير سراج الدين حقاني، له دغه نوملړه ایستل شوی دی.

طالبان هڅه کوي، چې د ډونالډ ټرمپ حکومت ته نږدې شي او د ځينو امتيازاتو په ورکولو سره د امريکا ملاتړ ترلاسه کړي.

يوه امريکايي چارواکي ويلي: «طالبان پوهېږي چې د عادي اړيکو ټينګول يو تدریجي بهير دی او دوی بايد لومړی ګام واخلي.»

په تېرو وختونو کې ډونالډ ټرمپ د طالبانو ستاينه کړې او هغوی يې «زړور جنګيالي» بللي دي.

طالبانو له امريکا څخه د هغو ميلياردونو ډالرو د خوشې کولو غوښتنه هم کړې، چې د افغانستان مرکزي بانک شتمنۍ بلل کېږي.

همداراز دوی د ګوانټنامو زندان څخه د خپلو بندیانو د خلاصون لپاره هم هلې ځلې کوي.

يو امريکايي چارواکي، چې د دغو مذاکراتو برخه‌وال و سي اېن اېن ته ويلي: «موږ طالبانو ته اخطار ورکړی چې که امريکايي وګړي يې همداسې بنديان وساتل، د امريکا له سخت غبرګون سره مخ شي.»

طالبان د نړۍوال مشروعيت په لټه کې

طالبان په داسې حال کې غواړي له امریکا سره خپلې اړیکې ورغوي، چې تر اوسه لا د دغې ډلې حکومت هېڅ چا هم په رسمیت نه دی پېژندلی.

که څه هم دوی لا په قطر کې خپل سياسي دفتر لري، تر څنګ یې په چین او عربي اماراتو کې خپل استازي هم ټاکلي دي.

په واشنګټن کې د افغانستان پخوانی سفارت لا هم تړلی دی، خو که طالبان وکولی شي دا سفارت پرانیزي، دا به د دوی لپاره يو ستره سياسي بريا وي.

يوه سرچينه چې د کابل د وروستيو مذاکراتو څخه خبره ده وايي: «طالبان بايد د مشروعيت لپاره عملي ګامونه واخلي. که دوی خطر ومني، ښايي د اړيکو د ښه کېدو امکان رامنځته شي.»