زاویه

نگرانی کشورهای منطقه از حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان تحت اداره طالبان ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. مقام‌ها از دوشنبه و اسلام‌آباد تا مسکو و تهران درباره حضور و تحرک ۲۳ تا ۲۵ گروه تروریستی در افغانستان هشدار می‌دهند؛ آماری که شورای امنیت سازمان ملل تأیید کرده است.

برخورد تند طالبان با زنان در هرات و سرکوب خشونت‌آمیز تجمعات مردمی، موجی از اعتراض‌های داخلی و محکومیت‌های بین‌المللی را برانگیخته است. از ملل متحد و سازمان‌های حقوق بشری تا نمایندگان برخی کشورها، همگی خشم و نگرانی خود را نسبت به این رفتارها ابراز کرده‌اند.

رویدادهای چند روز اخیر در هرات و کابل تنها به آسیب‌دیدگان مستقیم این حوادث محدود نمی‌شود بلکه بار سنگین روانی آن بر میلیون‌ها زن و دختر افغان سایه می‌افکند. در هرات، گزارش‌ها و تصاویر منتشرشده از برخورد خشونت‌آمیز طالبان با زنان معترض افکار عمومی را تکان داده است.

روز سه‌شنبه باشندگان روستای زربید ولسوالی تیوره ولایت غور و طالبان درگیر شدند. این درگیری زمانی اتفاق افتاد که افرادی از جنوب افغانستان برای گردآوری گیاه کمیاب اوشه وارد منطقه شده بودند.

درگذشت مرجع تقلید شیعه که معتقد بود زن مسلمان می‌تواند رئیس‌جمهور شود، بار دیگر توجه‌ها را به دیدگاه‌های فقهی و اجتماعی او جلب کرده است.

درگذشت آیت‌الله محمداسحاق فیاض در نجف، پایان مسیر شخصیتی بود که از یکی از محروم‌ترین نقاط افغانستان آغاز کرد و به یکی از بالاترین موقعیت‌های نهادی در جهان شیعه رسید.

امضای توافق‌نامه نظامی میان طالبان و روسیه، بار دیگر بحث‌ها پیرامون سمت‌وسوی سیاست خارجی اداره طالبان را داغ کرده است. طالبان با این اقدام، گام بلند دیگری برای نزدیکی به یکی از قطب‌های منطقه‌ای برداشت. هنوز مشخص نیست که سایر قدرت‌ها چه برخوردی با این توافق می‌کنند.

مطرح شدن غیرمنتظره پاکستان به عنوان میانجی میان ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران، نشان‌دهنده تغییر ماهیت دیپلوماسی در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ است. پس از برگشت دوباره ترامپ به کاخ سفید، دیپلوماسی اکنون بیش از هر زمان دیگری «شخص‌محور» و «معامله‌گرایانه» شده است.

معبد و عبادت دو تاریخ متفاوت دارند. تاریخ عبادت به ادواری می‌رسد که بشر در مرحله غارنشینی قرار داشت. معبد اما به عنوان نهاد از روزگاری شروع شد که زندگی شهری آغاز یافت و نهادهایی مانند خانواده، دولت، آموزش، و تجارت پیدایش یافتند، و معبد نقشی دیگرگونه به دوش گرفت.

دومین نشست بین‌المللی «گفت‌وگوی ترمذ» از ۱۴ تا ۱۶ جوزا در شهر تاشکند، پایتخت اوزبیکستان برگزار می‌شود. نخستین دور این مجمع در ماه می ۲۰۲۵ در شهر مرزی ترمذ برگزار شد و اکنون این ابتکار در حال تبدیل شدن به یک پلتفرم ثابت برای گفت‌وگوهای منطقه‌ای است.

امضای توافق‌نامه همکاری فنی و نظامی میان طالبان و روسیه با حضور وزیر دفاع طالبان و دبیر شورای امنیت روسیه، گمانه‌زنی‌های فراوانی را برانگیخته است.

طالبان برای نخستین بار در سطح رسمی، توافق همکاری‌های نظامی و فنی با روسیه امضا کرد. هرچند جزئیات این توافق تا حد زیادی محرمانه نگه داشته شده، اما پیام‌های سیاسی و امنیتی آن بسیار روشن است.

اشرف غنی پس از شش ماه سکوت، روز سه شنبه علیه حکومتداری طالبان بیانیه داد و امارات متحده عربی را به عنوان تبعیدگاه خود در پنج سال گذشته، به مقصد کشوری دیگر ترک کرد.

داستان از کوچه‌های خاکی سپروانِ پنجواییِ قندهار و از ریگ‌های تنگیِ تخته‌پل آغاز می‌شود؛ جایی که زندگی مردی شکل می‌گیرد که امروز افغانستان با فرمان‌ها و دستورهای او اداره می‌شود، اما چهره‌اش هنوز پشت پرده‌ای از ابهام باقی مانده است.

سقوط مزارشریف در سال ۱۳۷۶، ناگهانی نبود؛ پیش از آنکه نیروهای طالبان به دروازه‌های شهر برسند، شکاف‌ها در درون نخبگان مسلح راه را برای فروپاشی گشوده بود.

پس از نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، شمال و شمال‌شرق افغانستان به یکی از کانون‌های اصلی چالش برای این گروه تبدیل شده است. برگزاری نشست‌های امنیتی در سطح والی‌ها و متعاقب آن سفر وزیر دفاع و شمار دیگر از مقامات طالبان به این منطقه، حاکی از نگرانی‌های فزاینده امنیتی است.

در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی، در دل آسیای میانه‌ای که از هم می‌پاشید و از نو ساخته می‌شد، سه مرد کمر بستند تا پایه‌های جمهوری تاجیکستان را بنا گذارند.

در سه دهه گذشته، طالبان و گروه‌های وابسته به آن، ده‌ها شهروند خارجی را در افغانستان بازداشت یا گروگان گرفته‌اند؛ روندی که از توقیف‌های پراکنده در دهه ۹۰ آغاز شد و پس از ۲۰۲۱ به بازداشت‌های هدفمند گسترش یافت.