عبدالحمید، کشاورز ۵۶ ساله در ولایت بغلان که نزدیک به دو دهه به کشاورزی مشغول است، به خبرگزاری شینهوا گفت: «بارانها امسال در زمان نامناسب باریدند. نخست گندم را از بین بردند و بعد به بادنجان رومی، خربزه و تربوز آسیب رساندند.»
او میگوید پس از این بارندگیها، آفات و بیماریهای تازهای در مزارعش ظاهر شدهاند. به گفته او، افزایش پشهها و انواع کرمهای خاکی باعث از بین رفتن بخشی از محصولات شده است.
عبدالحمید میگوید که سال گذشته از فروش محصولاتش ۴۵۰ هزار افغانی درآمد داشت، اما از آغاز سال جاری تاکنون تنها حدود ۳۰ هزار افغانی فروش داشته است.
غلام محیالدین، کشاورز ۶۷ ساله از ولسوالی خنجان بغلان، نیز به شینهوا گفت که گرمای شدید و افزایش دما، حاصل گندم و برنج او را بهطور چشمگیری کاهش داده است.
او که هزینه زندگی خانواده ۱۲ نفرهاش را از راه کشاورزی تأمین میکند، میگوید که تابش شدید آفتاب محصولات را در برابر آفات و بیماریها آسیبپذیرتر کرده و میزان برداشت را پایین آورده است.
در ولایت قندوز نیز کشاورزان از پیامدهای گرمای شدید و بارندگیهای نابهنگام شکایت دارند.
عزیزالله، کشاورز ولسوالی خانآباد، میگوید که این وضعیت به محصولات گندم و خربزه او آسیب رسانده است. به گفته او، درآمدش از چهار جریب زمین از ۳۰۰ هزار افغانی در سال گذشته به حدود ۲۰۰ هزار افغانی در سال جاری کاهش یافته است.
بازمحمد، کشاورز دیگری در حومه شهر قندوز، نیز میگوید که گرمای شدید و گسترش آفات، بخش بزرگی از محصولات خربزه، بادنجان رومی، بامیه و دیگر سبزیجات او را از بین برده و باعث کاهش قابل توجه حاصلات شده است.
کارشناسان میگویند افزایش دما مقاومت گیاهان را در برابر بیماریها و آفات کاهش میدهد و شرایط را برای گسترش عوامل بیماریزا فراهم میکند. به گفته آنان، در صورت ادامه روند کنونی، تولید محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق افغانستان با تهدید جدی روبهرو خواهد شد.
کارشناسان اقلیم میگویند که تغییرات اقلیمی در افغانستان تنها به افزایش میانگین دما محدود نمیشود، بلکه الگوی بارندگی را نیز دگرگون کرده است. در سالهای اخیر، بارشهای شدید و نابهنگام، دورههای طولانی خشکسالی و موجهای گرمای بیسابقه، فصلهای کشت را برهم زده و باعث کاهش حاصل و آسیب به محصولات کشاورزی شده است.
به گفته کارشناسان، افزایش دما همچنین شرایط را برای تکثیر آفات و بیماریهای گیاهی فراهم میکند. بسیاری از حشرات و عوامل بیماریزا در هوای گرمتر سریعتر رشد و تولیدمثل میکنند و گیاهانی که به دلیل گرما و کمبود آب ضعیف شدهاند، در برابر این آفات آسیبپذیرتر میشوند. در نتیجه، کاهش حاصل تنها ناشی از خشکسالی یا گرما نیست، بلکه از ترکیب این عوامل با گسترش آفات و بیماریهای گیاهی ناشی میشود.
بخش بزرگی از جمعیت افغانستان برای تأمین معیشت به کشاورزی وابسته است و تشدید بحران اقلیمی، امنیت غذایی، درآمد خانوادهها و ثبات جوامع روستایی را با خطر مواجه کرده است.
بر اساس گزارش یوناما، خشکسالی و کمبود آب همچنان از مهمترین تهدیدهای اقلیمی افغانستان به شمار میرود و بیش از نیمی از جمعیت کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
همچنین، بر پایه آمار اداره ملی آمادگی مبارزه با حوادث طالبان، تنها در سه ماه گذشته بیش از ۳۲ هزار جریب زمین کشاورزی در اثر رویدادهای طبیعی آسیب دیده یا بهطور کامل از بین رفته است.