ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل، از بیعملی رهبران جهان در قبال وضعیت زنان و دختران در افغانستان انتقاد کرد و خواستار ایجاد سیستمهای پاسخگویی برای عاملان نقض حقوق زنان افغان شد. او میگوید با بازگشت طالبان به قدرت، آینده زنان و دختران افغان از بین رفته است.
ملاله یوسفزی روز شنبه، نهم جوزا، در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه بریتانیایی آبزرور درباره وضعیت زنان و دختران در افغانستان، رویکرد جهان در قبال سیاستهای محدودکننده طالبان و پیامدهای ادامه این محدودیتها صحبت کرد.
خانم ملاله به اصولنامه جزایی طالبان اشاره کرد که بر اساس آن لتوکوب زن از سوی شوهر، تا زمانی که منجر به شکستن استخوان نشود، قابل پیگرد قضایی محسوب نمیشود.
او تاکید کرد که بسیاری از رهبران این رویکرد را اقدام «فرهنگی و داخلی» میدانند، اما این برداشت «غیرقابل قبول» است. ملاله یوسفزی گفت در حقوق بینالمللی حفاظت کافی برای زنان و دختران وجود ندارد.
او به ادامه آموزش دختران و زنان افغان اشاره کرد و گفت آنها با وجود سرکوب شدید همچنان به آموزش ادامه میدهند.
این فعال آموزش با اشاره به تسلط دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ بر افغانستان گفت: «نمیتوانستم باور کنم کسانی که به سمت من اسلحه گرفته بودند، دوباره به قدرت برگشتهاند و آینده همه زنان و دختران افغان را میگیرند.»
با قدرتگیری دوباره طالبان در افغانستان، محدودیتهای بر آموزش، اشتغال و حضور اجتماعی زنان و دختران وضع شده است.
ملاله یوسفزی و دیگر فعالان در این مدت بارها بر ضرورت حمایت از حقوق زنان و دختران افغان تاکید کرده اند.
طالبان اما، با وجود واکنشها از هیچ یک از فرمانهای وضعشده علیه زنان عقبنشینی نکرده و این محدودیتها را «موضوع داخلی» خود میداند.
رئیس شورای پناهندگان ناروی روز شنبه، نهم جوزا، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس از سفرش به ایران و مشاهده وضعیت غیرنظامیان بازمانده از جنگ خبر داد.
او گفت که ۳.۲ میلیون نفر در ایران از جمله مهاجران افغان در پی جنگ امریکا و ایران از خانههای خود فرار کردهاند و برخی دیگر که امکان ترک محل را نداشتند در نزدیکی مناطق هدف حملات هوایی گرفتار شدهاند.
او افزوده است که خانوادههای ایرانی و مهاجران افغان آسیبدیده از جنگ، اکنون با بحران اقتصادی ناشی از درگیری نیز مواجهاند و بسیاری از آنها پسانداز، خانهها و عزیزان خود را از دست دادهاند.
رئیس شورای پناهندگان ناروی میگوید در این جنگ دهها هزار خانه ویران شده و به صدها مکتب و مرکز درمانی خسارات وارد شده است. در یادداشت او در شبکه اکس آمده که در این جنگ ۱۷ میلیون دانشآموز از آموزش در مکاتب حضوری بازماندهاند.
در این یادداشت همچنین با تاکید بر تداوم حمایت از مهاجران افغان و دیگر آسیبدیدگان، از جامعه جهانی درخواست شده است تا برای تامین منابع مالی و کمکهای بشردوستانه اقدام کنند.
آقای اگلند با هشدار نسبت به پیامدهای جنگ بر زندگی غیرنظامیان افزود: «ما منابع کافی برای ارائه حتی کمکهای اضطراری به همه نیازمندان را در اختیار نداریم.»
این سازمان پیش از این نیز هشدار داده بود که بیش از چهار میلیون پناهجوی افغان در ایران، قربانیان فراموششده حمله امریکا و اسرائیل به ایران هستند و با آغاز جنگ شمار زیادی از آنها شغل خود را از دست دادهاند.
ذکیه احمد نخستین زن کوهنورد افغان که در اول جوزا قله اورست، مرتفعترین قله جهان را فتح کرد، در یادداشتی در صفحه انستاگرام خود نوشت هدف اصلی او بلند کردن صدای هزاران زن و دختر افغان است؛ زنانی که در بیش از چهار سال گذشته از حقوق اساسی خود به ویژه حق آموزش و آزادی محروم شدهاند.
این زن کوهنورد نوشت: «بیایید مطمین شویم که صدای زنان محروم افغانستان خاموش نمیشود. بیایید امید را زنده کنیم.»
او با معرفی سایتی از مخاطبان خود خواسته است برای حمایت از حق آموزش دختران افغان پول کمک کنند.
ذکیه احمد همچنین از «بنیاد بابه مزاری» بهدلیل حمایت مالی برای صعود به این قله سپاسگزاری کرده است. او تاکید کرد که این بنیاد معتقد بود صعود او میتواند صدای هزاران زن و دختر افغان را تقویت کند.
ذکیه احمد، معروف به ریور با رهنمایان نپالی خود در اول جوزا از منطقه خومبو نپال به این قله ۸ هزار و ۸۴۸ متری رسید. پیش از او، هیچ زن کوهنورد افغان به این قله نرسیده بود.
این کوهنورد ۳۱ ساله افغان در سال ۲۰۲۲، پس از سلطه طالبان بر افغانستان به استرالیا پناهنده شد. او پیش از این قلههای نوشاخ افغانستان، مون بلان فرانسه، میرا پیک نپال و ناندا دوی هند را فتح کرده است.
کوهنوردان گفتهاند که فتح قله اورست نیازمند سالها تمرین و فراگیری تکنیکهای کوهنوردی است. ذکیه احمد قبلا گفته بود برای صعود به این قله تمرینات زیادی را پشت سر گذرانده است.
آقای مجاهد به نویده خوشبو، سردبیر ارشد افغانستان اینترنشنال، گفت: «هیچ نوع شکنجهای در زندانها وجود ندارد و این اقدام کاملاً ممنوع است. بر اساس قوانین ما، از مرحله بازداشت تا توقیف و رهایی، هیچگونه شکنجهای اعمال نمیشود.»
سخنگوی طالبان با تفکیک میان «شکنجه» و «مجازات قانونی» افزود که تنبیه افراد تنها بر اساس احکام شریعت و متناسب با جرم آنان صورت میگیرد و نه بهصورت خودسرانه.
او همچنین گفت: «نه در نهادهای استخباراتی، نه در ادارات پولیس و نه در زندانها هیچ شکنجهای وجود ندارد.»
اخیرا، شورای امنیت سازمان ملل گزارش داد که مقامات و نیروهای طالبان، مرتکب خشونت جنسی علیه زنان شدهاند. در این گزارش آمده که یوناما، ۲۱ مورد خشونت جنسی از جمله تجاوز جنسی گروهی علیه ۱۵ زن و ۶ دختر را در سال ۲۰۲۵ مستند کرده است.
گزارشگر ویژه سازمان ملل برای حقوق بشر افغانستان در این سند فاش کرده است که زنان و دخترانی که در برابر سیاستهای تفکیک جنسیتی طالبان دست به اعتراض زده یا این قوانین را به چالش کشیدهاند، بهطور خودسرانه بازداشت شده و در سلولهای طالبان تحت شدیدترین شکنجهها، بدرفتاریها و «خشونتهای جنسی» قرار گرفتهاند.
سخنگوی طالبان افزود که در صورت اثبات شکنجه توسط هر فرد یا مأمور، با او مطابق قانون برخورد خواهد شد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سازمانهای بینالمللی و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وضعیت زندانیان و گزارشهای مربوط به شکنجه در بازداشتگاههای طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
با این حال، سخنگوی طالبان این گزارشها را رد کرد و گفت: «گزارشهای نشرشده در این زمینه کاملاً دور از حقیقت است و آنها را بهشدت رد میکنیم.»
