عضو دیده‌بان حقوق بشر: طالبان خشونت علیه معترضان هراتی را متوقف کند

کلودیا شینبائوم، رئیس‌جمهور مکسیکو، با صدور فرمانی ویژه اعلام کرد که تمامی کارمندان ادارات فدرال مستقر در مکسیکووسیتی در روز ۱۱ جون به‌صورت از راه دور فعالیت خواهند کرد و صنف‌های درسی نیز در تمامی مقاطع آموزشی تعطیل خواهد بود.

این تصمیم با هدف بهبود وضعیت ترافیک، افزایش ایمنی رفت‌وآمد و مدیریت جمعیت در جریان مراسم افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۶ اتخاذ شده است. انتظار می‌رود مراسم آغاز این رقابت‌ها و رویدادهای جانبی آن هزاران هوادار و گردشگر را به پایتخت مکسیکو جذب کند.

بر اساس این فرمان، مراکز آموزشی از کودکستان تا دانشگاه، اعم از دولتی و خصوصی، در این روز تعطیل خواهند بود. با این حال، خدمات ضروری از جمله بخش‌های صحی، امنیتی، زیربنایی و نهادهای مرتبط با برگزاری جام جهانی به فعالیت عادی خود ادامه خواهند داد.

دولت مکسیکو همچنین از شرکت‌ها و نهادهای خصوصی خواسته است که در صورت امکان، برای کارکنان خود نیز برنامه دورکاری را اجرا کنند تا از افزایش فشار بر شبکه حمل‌ونقل شهری جلوگیری شود.

100%

وزارت امنیت داخلی امریکا روز سه‌شنبه اعلام کرد که تیم ملی فوتبال ایران که اکنون در تیخوانای مکسیکو اردو زده است، می‌تواند یک روز پیش از هر یک از سه دیدار خود در جام جهانی ۲۰۲۶ وارد امریکا شود.

این نهاد در واکنش به گزارش‌های رسانه‌ای اخیر تأکید کرد که ادعای ورود و خروج اجباری تیم ملی ایران در همان روز مسابقه صحت ندارد. سخنگوی وزارت امنیت داخلی امریکا گفت: «این اظهارات نادرست است و تیم ایران می‌تواند یک روز پیش از مسابقات وارد امریکا شود.»

پیش از این، برخی رسانه‌ها به نقل از سفیر ایران در مکسیکو گزارش داده بودند که ملی‌پوشان ایران باید تنها در روز مسابقه وارد امریکا شوند؛ موضوعی که نگرانی‌هایی را درباره شرایط سفر و تأثیر آن بر عملکرد تیم ایجاد کرده بود.

سفیر ایران در مکسیکو نیز در گفت‌وگو با رویترز اظهار داشت که ویزاهای صادرشده برای اعضای تیم محدودیتی برای اقامت شبانه در امریکا ایجاد نمی‌کند.

پس از هفته‌ها ابهام، امریکا روز جمعه گذشته برای تمامی بازیکنان تیم ملی ایران ویزا صادر کرد؛ اما شماری از اعضای کادر مدیریتی و اداری تیم، از جمله مدیر تیم، دو آنالیزور، مدیر رسانه‌ای و نماینده وزارت امور خارجه ایران موفق به دریافت ویزا نشدند.

ایران در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ روز ۱۵ جون برابر نیوزیلند، ۲۱ جون مقابل بلجیم و ۲۶ جون برابر مصر به میدان خواهد رفت. دو دیدار نخست در لس‌آنجلس و دیدار سوم در شهر سیاتل برگزار می‌شود. در پی تنش‌های اخیر میان ایران، امریکا و اسرائیل، محل اردوی تیم ملی ایران نیز از ایالت آریزونا به مکسیکو منتقل شده بود.

100%

شماری از فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران و شهروندان ایرانی در واکنش به بازداشت زنان و سرکوب اعتراضات مردمی در هرات، با انتشار پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی از زنان و معترضان افغان حمایت کرده و خواستار توجه بیشتر جامعه جهانی به وضعیت افغانستان شده‌اند.

یک شهروند ایرانی، پستی با شعار «زن، زندگی، آزادی» در حمایت از زنان و مردان معترض به حجاب تحمیلی طالبان در اکس منتشر کرد.

این واکنش‌ها پس از آن شدت گرفت که گزارش‌ها از هرات از بازداشت ده‌ها زن به دست نیروهای امر به معروف و نهی از منکر طالبان به اتهام «بدحجابی» و برخورد خشونت‌آمیز با معترضان حکایت داشت؛ اقداماتی که با موجی از انتقادهای داخلی و بین‌المللی روبه‌رو شده است.

الهام آدمی، روزنامه‌نگار ایرانی، با تأکید بر همبستگی زنان دو کشور نوشت: «من به‌عنوان یک ایرانی، کنار زنان افغانستان می‌ایستم، همان‌طور که آن‌ها کنار ما ایستادند و می‌ایستند. زن، زندگی، آزادی».

مهوش، از فعالان شبکه‌های اجتماعی، نیز با انتقاد از بی‌تفاوتی جامعه جهانی نسبت به وضعیت زنان افغانستان، نوشت: «از غم زنان افغان چه می‌شود گفت؟ فقط به خاطر بیرون رفتن از خانه بازداشت می‌شوند و هیچ‌کس اهمیتی نمی‌دهد. خاورمیانه هنوز برای زنان جای امن و برابری نیست.»

بنفشه جمالی، فعال حقوق زنان ایرانی، نیز بازداشت زنان در هرات را نمونه‌ای از «خشونت سیستماتیک و ساختاری» علیه زنان دانست و هشدار داد: «صدها زن در هرات افغانستان به دلیل نداشتن روبنده و آنچه بدحجابی خوانده شده، بازداشت شده‌اند. زنان همواره نخستین قربانیان خشونت ساختاری هستند. کنترل بدن زنان در حکومت‌های استبدادی یکی از مهم‌ترین ابزارهای سرکوب جامعه است.»

حمایت فعالان ایرانی از معترضان هرات در حالی صورت می‌گیرد که نگرانی‌ها درباره تشدید محدودیت‌ها علیه زنان در افغانستان افزایش یافته است. فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که سکوت در برابر این اقدامات می‌تواند زمینه را برای گسترش بیشتر نقض حقوق زنان و سرکوب آزادی‌های مدنی در افغانستان فراهم کند.

تادین خان اچکزی، فرمانده پیشین پولیس قندهار، تیراندازی و برخورد خشونت‌آمیز طالبان با معترضان در هرات را محکوم کرده و آن را اقدامی «غیرانسانی» خوانده است.

او گفته است که باشندگان هرات تنها برای مطالبه حقوق انسانی و اسلامی خود به خیابان‌ها آمده بودند و اعتراضات آنان ماهیتی مسالمت‌آمیز داشت.

به گفته اچکزی، معترضان خواستار حقوقی چون آموزش، کار و آزادی بودند، حقوقی که به باور او از حقوق اساسی و مشروع همه شهروندان افغانستان به شمار می‌رود.

فرمانده پیشین پولیس قندهار افزود که برخورداری از آموزش، اشتغال، آزادی و زندگی همراه با رفاه، حق همه افغان‌ها است و این حقوق باید برای تمامی شهروندان کشور تأمین شود.

او همچنین تأکید کرد که توسل به خشونت در برابر اعتراضات مسالمت‌آمیز، در هر نقطه از افغانستان، اقدامی غیرانسانی و محکوم است و تصریح کرد که برخورد طالبان با معترضان هرات را به شدت محکوم می‌کند.

جبهه آزادی افغانستان روز سه‌شنبه با انتشار بیانیه‌ای هشدار داد که سرکوب اعتراضات مردمی در هرات و «بازی با عزت و کرامت زنان» در این ولایت بی‌پاسخ نخواهد ماند. این جبهه بازداشت زنان از سوی امر به معروف را «زن‌ربایی سازمان‌یافته و باج‌گیری آشکار» توصیف کرد.

در این بیانیه آمده است که طی روزهای اخیر، ده‌ها زن و دختر در شهر هرات به بهانه «عدم رعایت حجاب» از سوی نیروهای طالبان بازداشت و به مکان‌های نامعلوم منتقل شده‌اند.

جبهه آزادی گفته است که طالبان به‌صورت علنی و در انظار عمومی زنان را بازداشت کرده و از خانواده‌های آنان اخاذی می‌کنند. در این بیانیه همچنین به گزارش‌های متعدد درباره آزار و اذیت جسمی و جنسی زنان در بازداشت‌گاه‌های طالبان اشاره شده است.

بر اساس این بیانیه، شماری از شهروندان هرات روز سه‌شنبه در اعتراض به این اقدامات با سردادن شعار «تحصیل، کار، آزادی» تجمع کردند، اما با برخورد شدید نیروهای طالبان مواجه شدند. جبهه آزادی ادعا کرده است که در جریان این اعتراضات، شماری از معترضان کشته و زخمی شده‌اند و برخی از زنان زخمی پس از انتقال به مراکز درمانی، دوباره توسط نیروهای طالبان بازداشت شده‌اند.

در بخش دیگری از این بیانیه آمده است که گزارش‌هایی نیز از فشار طالبان بر شفاخانه‌های هرات برای خودداری از پذیرش و درمان زخمی‌های اعتراضات منتشر شده است.

جبهه آزادی تأکید کرده است: «این رفتار طالبان نه پدیده‌ای تازه است و نه آخرین مورد خواهد بود. ماهیت و ساختار این گروه با ستم، تبعیض و خشونت گره خورده و بازداشتگاه‌های آن بیش از هر مکان دیگری برای زنان و دختران ناامن است.»